Cynorthwyo unigolion sy'n gysylltiedig â digwyddiadau treisgar yn y gweithle
Trosolwg
Mae'r safon hon yn gysylltiedig â chynorthwyo unigolion sy'n ymwneud â digwyddiadau treisgar. Mae’n cynnwys eich rôl o roi’r cymorth priodol i’r rhai sydd wedi’u heffeithio gan ddigwyddiadau treisgar yn y gwaith, gan gynnwys y rhai y bu’n rhaid iddynt ddefnyddio ymyrraeth gorfforol i leihau trais. Dylai'r cymorth gyd-fynd â rheoliadau, polisïau a gweithdrefnau statudol a osodwyd gan eich sefydliad. Mae’n ymwneud â gwneud yn siŵr bod cymorth ar gael ar unwaith, yn ogystal ag yn y tymor byr a’r tymor hir.
Mae'r safon hon ar gyfer unrhyw un y mae ei faes cyfrifoldeb yn ymwneud â chynorthwyo unigolion sy'n gysylltiedig â digwyddiadau treisgar yn y gwaith.
Meini prawf perfformiad
Mae'n rhaid eich bod chi'n gallu:
- ymchwilio i achosion o drais yn y gwaith
- cynnal agwedd dawel, galonogol a diduedd gyda'r rhai a fu'n gysylltiedig â'r digwyddiad
- asesu anghenion y rhai sydd wedi’u heffeithio gan y digwyddiad
- nodi a yw gweithwyr sydd wedi’u effeithio yn teimlo'n ddiogel, yn dawel eu meddwl ac yn gyfforddus i drafod y digwyddiad a datgelu beth ddigwyddodd
- gwirio bod pawb sydd wedi’u heffeithio wedi cael cymorth priodol yn dilyn y digwyddiad
- gofyn am gyngor gan weithwyr sy'n gyfrifol am les, diogelwch, iechyd a chymorth parhaus i'r rhai sydd wedi’u heffeithio gan y digwyddiad
- cytuno ar drefniadau tymor byr a thymor hir a’u rhoi ar waith gan gynnwys y math o gymorth i alluogi pobl i wella a dychwelyd i ddyletswyddau arferol
- cadarnhau pryd i ddychwelyd i'r gwaith neu unrhyw newidiadau i ddyletswyddau arferol
- cynnal y lefelau gofynnol o gyfrinachedd a chyfiawnhau'r rhesymau pam y gallai fod angen rhannu gwybodaeth â gweithwyr perthnasol
- rhoi gwybodaeth i'r rhai sydd wedi’u heffeithio gan ddigwyddiadau am eu hawliau a'u gweithdrefnau
- cofnodi trafodaethau a chytuno ar gamau gweithredu i helpu ymchwiliadau pellach yn unol â gofynion cyfreithiol perthnasol
- cysylltu â’r rhai sydd wedi’u heffeithio gan y digwyddiad i nodi’r cymorth sydd ei angen ar gael
- rhoi gwybodaeth am ragor o opsiynau cymorth ac unrhyw weithdrefnau sefydliadol perthnasol
- cytuno ar opsiynau ar gyfer trefniadau gwaith yn y dyfodol gyda'r rhai sy'n gysylltiedig a rhoi gwybod i'r uwch-weithwyr
- rhoi opsiynau ar waith ar gyfer trefniadau gwaith yn y dyfodol a rhoi gwybod i'r rhai sydd angen cymorth
- trefnu'r cyfeiriadau y cytunwyd arnynt
- trefnu’r cymorth angenrheidiol ar gyfer unigolion sy’n gysylltiedig â digwyddiadau treisgar
- adolygu'r digwyddiadau blaenorol a’r cymorth cysylltiedig gyda'r holl weithwyr perthnasol
- cynnwys eich gweithwyr wrth adolygu’r digwyddiad a chyfrannu at fentrau sefydliadol i leihau digwyddiadau yn y dyfodol
- cofnodi'r canfyddiadau i gynorthwyo argymhellion a chynlluniau gweithredu sy'n deillio o'r ymchwiliad
Gwybodaeth a Dealltwriaeth
You need to know and understand:
- y gweithdrefnau diogelu cyfrinachedd yn unol â rheoliadau diogelu data
- eich dyletswyddau cyfreithiol ar gyfer sicrhau lles, diogelwch ac iechyd eich hun a gweithwyr eraill yn y gweithle
- y sianeli cyfathrebu yn eich sefydliad
- y gweithdrefnau perthnasol ar gyfer rhoi gwybod am anafiadau, clefydau, damweiniau y bu ond y dim iddynt ddigwydd a digwyddiadau peryglus
- rolau a chyfrifoldebau'r holl weithwyr yr ydych yn gyfrifol amdanynt
- y gweithwyr sy'n wynebu'r risg fwyaf a'r rhai sydd â chyfrifoldeb penodol am ddiogeledd
- y dulliau ymdrin â sefyllfaoedd sensitif
- goblygiadau cyfreithiol achos o drais yn y gwaith
- gweithdrefnau eich sefydliad mewn perthynas â delio â digwyddiadau a strategaethau ar gyfer ymdrin â sefyllfaoedd treisgar
- sut i gynnal agwedd bwyllog, galonogol a diduedd gyda phobl dan straen
- sut i ddehongli iaith ddi-eiriau am arwyddion o drallod a phroblemau
- sut i drafod y digwyddiad mewn modd parchus a chyfrinachol
- yr amgylchiadau pan allai fod angen rhannu gwybodaeth am y digwyddiad
- effaith trais ar unigolion a phobl eraill sy'n agos atynt
- pwysigrwydd sicrhau diogelwch yr unigolion dan sylw i drafod manylion y digwyddiadau
- sut i adnabod trallod ac ymateb yn briodol iddo
- pryd mae angen trefnu amser i ffwrdd o'r gwaith
- effaith uniongyrchol, tymor byr, tymor canolig a thymor hir gweithdrefnau ymchwilio parhaus
- yr amgylchiadau pan fo angen ymyriadau corfforol, ataliaeth a grym rhesymol
- yr hyfforddiant perthnasol ar gyfer defnyddio ymyriadau corfforol, ataliaeth a grym rhesymol
- goblygiadau cyfreithiol a phroffesiynol ymyriadau corfforol, ataliaeth a grym rhesymol
- y cyfrifoldebau yn dilyn ymyriadau corfforol, ataliaeth a grym rhesymol
- y ffyrdd o leihau risg o niwed yn ystod ymyriadau corfforol, ataliaeth a grym rhesymol
- y ffactorau risg sy'n gysylltiedig â defnyddio ymyriadau corfforol, ataliaeth a grym rhesymol
- meini prawf eich sefydliad ar gyfer yr hyn sy’n gyfystyr ag ymddygiad annerbyniol
- yr ystod o opsiynau cymorth sydd ar gael i weithwyr ar ôl digwyddiad yn y tymor byr, y tymor byr a’r tymor hir
- sut a phryd i wneud atgyfeiriadau
- pwysigrwydd trafod trefniadau gweithio addas ar ôl digwyddiad
- pwysigrwydd cadw cofnodion cywir o bob trafodaeth ac adolygiad
- yr asesiadau risg sy'n briodol i'ch gwaith
- y ddeddfwriaeth berthnasol ar gyfer iechyd a diogelwch yn y gwaith
- y cyfrifoldebau cyfreithiol a pholisi a gweithdrefnau eich sefydliad
Cwmpas/ystod
Cwmpas Perfformiad
Gwybodaeth Cwmpas
Gwerthoedd
Ymddygiadau
Sgiliau
Geirfa
Ymddygiad ymosodol
Unrhyw ymddygiad neu weithredoedd sy’n ceisio niweidio person neu eiddo ffisegol.
Cyfathrebu ymosodol
Dull cyfathrebu lle mae unigolion yn mynegi eu teimladau a’u barn ac yn eirioli dros eu hanghenion mewn ffordd sy’n amharu ar hawliau pobl eraill.
Gwrthdaro
Sefyllfa lle ceir gwrthwynebiad ac anghytundeb rhwng dau berson neu ragor neu grwpiau o bobl, a nodweddir weithiau gan gam-drin geiriol, ymddygiad bygythiol neu drais corfforol.
Rheoli Gwrthdaro
Yr arfer o nodi gwrthdaro a’i drin mewn modd synhwyrol, teg ac effeithlon. I reoli gwrthdaro mae angen sgiliau megis cyfathrebu effeithiol, datrys problemau, a thrafod gyda phwyslais ar fuddiannau cyffredin a diogelu pawb dan sylw.
Asesiad Risg Dynamig
Mae hwn yn asesiad parhaus o'r risgiau a wynebir mewn sefyllfa wrth iddi ddatblygu i wneud yn siŵr bod yr ymateb mwyaf diogel a mwyaf effeithiol yn cael ei ddefnyddio.
Cyfarpar
Gallai’r rhain gynnwys cyfarpar fel peiriannau galw, ffonau symudol, walkie-talkies, botymau panig, systemau annerch cyhoeddus, ac ati.
Gwerthuso
Y broses o benderfynu a yw eitem neu weithgaredd yn bodloni meini prawf penodol.
Gall gynnwys cymharu digonolrwydd polisïau a gweithdrefnau ag arferion cyfredol neu safonau proffesiynol i reoli trais sy’n gysylltiedig â gwaith.
Asesiad Risg Generig
Dyma:
- archwiliad o'r gwaith a gweithgareddau'r gweithle i nodi beth allai achosi niwed i bobl (perygl); ac
- asesiad o’r posibilrwydd, uchel neu isel, y gallai rhywun gael ei niweidio gan y peryglon a nodwyd, yn ogystal ag awgrym o ba mor ddifrifol y gallai’r niwed fod (y risg).
Ar sail yr asesiad hwn gwneir penderfyniad ynghylch pa gamau atal neu reoli y dylid eu cymryd i atal y posibilrwydd o niwed.
Ymyrraeth Gorfforol
Dylai hyn gynnwys technegau diogelwch personol i leihau effaith ymddygiadau peryglus, safiadau amddiffynnol, ymddieithrio a thechnegau ymwahanu” (wrth ymateb i ymddygiadau bygythiol yn gorfforol neu amddiffyn eich hun neu rywun arall) neu “dechnegau atal” (wrth gyfyngu’n gorfforol ar symudiad person).
Amgylchedd Gwaith a Diwylliant Positif
Amgylchedd gwaith a diwylliant nad yw'n goddef unrhyw ymddygiad treisgar.
Gweithdrefnau
Cyfres o gamau mewn trefn bendant a rheolaidd sy'n rhoi polisi ar waith.
Rhagofalon
Gallai’r rhain gynnwys: rhwystrau amddiffynnol, dillad amddiffynnol, ymatebion diogeledd, gweithio mewn parau neu dimau yn lle gweithio ar eich pen eich hun, ac ati.
Person Cyfrifol
Person a enwir yng ngweithdrefnau’r sefydliad fel un sydd â chyfrifoldeb dros achosion o drais yn y gwaith.
Risg
Risg yw’r tebygolrwydd o niwed posibl o ganlyniad i wireddu’r perygl o dan sylw.
Mae maint y risg yn dibynnu ar:
- y tebygolrwydd y bydd y niwed hwnnw'n digwydd;
- difrifoldeb posibl y niwed hwnnw, h.y. unrhyw anaf neu effaith andwyol ar iechyd o ganlyniad i’r niwed; a’r
- boblogaeth a allai gael ei heffeithio gan y perygl, h.y. nifer y bobl a allai fod yn agored i’r perygl.
Ffynhonnell: Yr Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch (HSE) “Rheoli iechyd a diogelwch yn y gwaith – Côd Ymarfer ac Arweiniad Cymeradwy”.
Arferion Gwaith Diogel
Dulliau diogel sefydledig o gynnal gweithgareddau, gweithdrefnau neu dechnegau a ddefnyddir wrth gyflawni eich swydd neu weithgareddau gwaith i gyflwyno gwasanaeth sydd â'r lefelau ansawdd ac effeithlonrwydd sy'n ofynnol gan y sefydliad.
Defnyddwyr Gwasanaethau
Er enghraifft: myfyrwyr ysgol, cleifion, cleientiaid, teithwyr, cwsmeriaid, carcharorion, y cyhoedd, rhieni, gwirfoddolwyr a gofalwyr.
Sbardunau Trais
Ffactorau a allai achosi trais. Gellir eu categoreiddio yn ôl pedwar math gwahanol:
- ffactorau personol dros dro er enghraifft, defnyddiwr y gwasanaeth yn anghyfforddus oherwydd diffyg bwyd, cynhesrwydd, golau, neu ymddwyn yn heriol o dan ddylanwad diod neu gyffuriau, neu
- ffactorau personol parhaus megis iechyd meddwl sy'n gwaethygu, anhawster neu anabledd, sy'n atal cyfathrebu, symudiad neu ymddygiad arferol, neu
- ffactorau amgylcheddol dros dro fel ystafell boeth, swnllyd, orlawn, dynameg gwaith gwael o ran cynllun dodrefn, ac ati, neu
- ffactorau amgylcheddol parhaus megis disgwyliadau gormodol gan ddefnyddiwr y gwasanaeth, neu bod ansawdd y gwasanaeth a gynigir yn methu’n gyson â bodloni safonau gofynnol y defnyddiwr.
Trais sy'n Gysylltiedig â Gwaith
Dyma ddiffiniad yr Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch o drais sy’n gysylltiedig â gwaith: “Unrhyw ddigwyddiad lle mae person yn cael ei gam-drin, ei fygwth neu yr ymosodir arno mewn amgylchiadau sy’n ymwneud â’i waith’.