Lleihau risgiau ymddygiad ymosodol yn y gweithle
Trosolwg
Mae'r safon hon yn ymwneud â lleihau risgiau ymddygiad ymosodol yn y gweithle. Mae'n cynnwys y sgiliau a'r wybodaeth sydd eu hangen i leihau'r ymddygiad ymosodol drwy eich gweithredoedd eich hun wrth ddelio â chwsmeriaid, defnyddwyr gwasanaethau a gweithwyr eraill.
Mae'r safon hon ar gyfer unrhyw un sydd angen lleihau risgiau a goblygiadau ymddygiad ymosodol.
Meini prawf perfformiad
Mae'n rhaid eich bod chi'n gallu:
- nodi'r dulliau cyfathrebu a ddefnyddir gan eich sefydliad
- diffinio'r set o feini prawf ar gyfer ymddygiad ymosodol neu annerbyniol yn y gweithle
- nodi risgiau a goblygiadau ymddygiad ymosodol
- nodi unrhyw dueddiadau neu achosion o ymddygiad ymosodol yn y gweithle
- dilyn gweithdrefnau eich sefydliad ar gyfer delio ag ymddygiad ymosodol ac ymddygiad wyneb yn wyneb ac o bell
- nodi risgiau ymddygiad ymosodol wrth ddelio â chwsmeriaid, defnyddwyr gwasanaethau a chydweithwyr wyneb yn wyneb ac o bell
- cofnodi achosion o ymddygiad ymosodol o fewn rheolau cyfrinachedd a chynnal eu diogeledd
- cadw golwg ar sbardunau cyffredin ac achosion ymddygiadau anodd
- parhau’n ddiduedd wrth ddelio â digwyddiadau a achosir gan ymddygiad ymosodol
- ceisio tawelu galwadau a negeseuon ymosodol neu ddirprwyo'r rhain i'w datrys gan gydweithiwr perthnasol arall
- cydweithredu mewn ôl-drafodaethau a gweithdrefnau dilynol ar ôl digwyddiadau
- rheoli dulliau cyfathrebu ac adolygu'r rhain yn rheolaidd er mwyn gwella'n barhaus
Gwybodaeth a Dealltwriaeth
You need to know and understand:
- y gweithdrefnau diogelu cyfrinachedd yn unol â rheoliadau diogelu data
- eich dyletswyddau cyfreithiol ar gyfer sicrhau lles, diogelwch ac iechyd eich hun a gweithwyr eraill yn y gweithle
- y sianeli cyfathrebu yn eich sefydliad
- y gweithdrefnau perthnasol ar gyfer rhoi gwybod am anafiadau, clefydau, damweiniau y bu ond y dim iddynt ddigwydd a digwyddiadau peryglus
- risgiau a goblygiadau posibl ymddygiad ymosodol
- gweithdrefnau eich sefydliad ar gyfer delio ag ymddygiad ymosodol
- sut i leihau digwyddiadau a risgiau ymddygiad ymosodol
- sut i gofnodi achosion o ymddygiad ymosodol
- pwysigrwydd parhau’n ddiduedd a dull pwyllog
- pam mae’n bwysig cofnodi digwyddiadau a’u cadw’n ddiogel
- y ffynonellau cyngor a chymorth sydd ar gael i chi a'ch cydweithwyr
- sut i adnabod sbardunau cyffredin a rhagweld ymddygiadau anodd
- sut i barhau’n ddiduedd wrth ddelio ag ymddygiad ymosodol
- sut i dawelu galwadau a thrafodaethau blin
- pryd i ddod â rhyngweithiadau ymosodol i ben a’u gadael
- pam mae’n bwysig cymryd rhan mewn gweithdrefnau ar ôl digwyddiad a dysgu oddi wrthynt
- sut i ddefnyddio technegau pendantrwydd a rheoli gwrthdaro i reoli cyfathrebu ac ymddygiad ymosodol
- y ddeddfwriaeth berthnasol ar gyfer iechyd a diogelwch yn y gwaith
- rheolau ac arferion defnyddio cyfryngau cymdeithasol a dulliau cyfathrebu ar-lein
- y cyfrifoldebau cyfreithiol a pholisi a gweithdrefnau eich sefydliad
Cwmpas/ystod
Cwmpas Perfformiad
Gwybodaeth Cwmpas
Gwerthoedd
Ymddygiadau
Sgiliau
Geirfa
Ymddygiad ymosodol
Unrhyw ymddygiad neu weithredoedd sy’n ceisio niweidio person neu eiddo ffisegol.
Cyfathrebu ymosodol
Dull cyfathrebu lle mae unigolion yn mynegi eu teimladau a’u barn ac yn eirioli dros eu hanghenion mewn ffordd sy’n amharu ar hawliau pobl eraill.
Gwrthdaro
Sefyllfa lle ceir gwrthwynebiad ac anghytundeb rhwng dau berson neu ragor neu grwpiau o bobl, a nodweddir weithiau gan gam-drin geiriol, ymddygiad bygythiol neu drais corfforol.
Rheoli Gwrthdaro
Yr arfer o nodi gwrthdaro a’i drin mewn modd synhwyrol, teg ac effeithlon. I reoli gwrthdaro mae angen sgiliau megis cyfathrebu effeithiol, datrys problemau, a thrafod gyda phwyslais ar fuddiannau cyffredin a diogelu pawb dan sylw.
Asesiad Risg Dynamig
Mae hwn yn asesiad parhaus o'r risgiau a wynebir mewn sefyllfa wrth iddi ddatblygu i wneud yn siŵr bod yr ymateb mwyaf diogel a mwyaf effeithiol yn cael ei ddefnyddio.
Cyfarpar
Gallai’r rhain gynnwys cyfarpar fel peiriannau galw, ffonau symudol, walkie-talkies, botymau panig, systemau annerch cyhoeddus, ac ati.
Gwerthuso
Y broses o benderfynu a yw eitem neu weithgaredd yn bodloni meini prawf penodol.
Gall gynnwys cymharu digonolrwydd polisïau a gweithdrefnau ag arferion cyfredol neu safonau proffesiynol i reoli trais sy’n gysylltiedig â gwaith.
Asesiad Risg Generig
Dyma:
- archwiliad o'r gwaith a gweithgareddau'r gweithle i nodi beth allai achosi niwed i bobl (perygl); ac
- asesiad o’r posibilrwydd, uchel neu isel, y gallai rhywun gael ei niweidio gan y peryglon a nodwyd, yn ogystal ag awgrym o ba mor ddifrifol y gallai’r niwed fod (y risg).
Ar sail yr asesiad hwn gwneir penderfyniad ynghylch pa gamau atal neu reoli y dylid eu cymryd i atal y posibilrwydd o niwed.
Ymyrraeth Gorfforol
Dylai hyn gynnwys technegau diogelwch personol i leihau effaith ymddygiadau peryglus, safiadau amddiffynnol, ymddieithrio a thechnegau ymwahanu” (wrth ymateb i ymddygiadau bygythiol yn gorfforol neu amddiffyn eich hun neu rywun arall) neu “dechnegau atal” (wrth gyfyngu’n gorfforol ar symudiad person).
Amgylchedd Gwaith a Diwylliant Positif
Amgylchedd gwaith a diwylliant nad yw'n goddef unrhyw ymddygiad treisgar.
Gweithdrefnau
Cyfres o gamau mewn trefn bendant a rheolaidd sy'n rhoi polisi ar waith.
Rhagofalon
Gallai’r rhain gynnwys: rhwystrau amddiffynnol, dillad amddiffynnol, ymatebion diogeledd, gweithio mewn parau neu dimau yn lle gweithio ar eich pen eich hun, ac ati.
Person Cyfrifol
Person a enwir yng ngweithdrefnau’r sefydliad fel un sydd â chyfrifoldeb dros achosion o drais yn y gwaith.
Risg
Risg yw’r tebygolrwydd o niwed posibl o ganlyniad i wireddu’r perygl o dan sylw.
Mae maint y risg yn dibynnu ar:
- y tebygolrwydd y bydd y niwed hwnnw'n digwydd;
- difrifoldeb posibl y niwed hwnnw, h.y. unrhyw anaf neu effaith andwyol ar iechyd o ganlyniad i’r niwed; a’r
- boblogaeth a allai gael ei heffeithio gan y perygl, h.y. nifer y bobl a allai fod yn agored i’r perygl.
Ffynhonnell: Yr Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch (HSE) “Rheoli iechyd a diogelwch yn y gwaith – Côd Ymarfer ac Arweiniad Cymeradwy”.
Arferion Gwaith Diogel
Dulliau diogel sefydledig o gynnal gweithgareddau, gweithdrefnau neu dechnegau a ddefnyddir wrth gyflawni eich swydd neu weithgareddau gwaith i gyflwyno gwasanaeth sydd â'r lefelau ansawdd ac effeithlonrwydd sy'n ofynnol gan y sefydliad.
Defnyddwyr Gwasanaethau
Er enghraifft: myfyrwyr ysgol, cleifion, cleientiaid, teithwyr, cwsmeriaid, carcharorion, y cyhoedd, rhieni, gwirfoddolwyr a gofalwyr.
Sbardunau Trais
Ffactorau a allai achosi trais. Gellir eu categoreiddio yn ôl pedwar math gwahanol:
- ffactorau personol dros dro er enghraifft, defnyddiwr y gwasanaeth yn anghyfforddus oherwydd diffyg bwyd, cynhesrwydd, golau, neu ymddwyn yn heriol o dan ddylanwad diod neu gyffuriau, neu
- ffactorau personol parhaus megis iechyd meddwl sy'n gwaethygu, anhawster neu anabledd, sy'n atal cyfathrebu, symudiad neu ymddygiad arferol, neu
- ffactorau amgylcheddol dros dro fel ystafell boeth, swnllyd, orlawn, dynameg gwaith gwael o ran cynllun dodrefn, ac ati, neu
- ffactorau amgylcheddol parhaus megis disgwyliadau gormodol gan ddefnyddiwr y gwasanaeth, neu bod ansawdd y gwasanaeth a gynigir yn methu’n gyson â bodloni safonau gofynnol y defnyddiwr.
Trais sy'n Gysylltiedig â Gwaith
Dyma ddiffiniad yr Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch o drais sy’n gysylltiedig â gwaith: “Unrhyw ddigwyddiad lle mae person yn cael ei gam-drin, ei fygwth neu yr ymosodir arno mewn amgylchiadau sy’n ymwneud â’i waith’.