Cynghori ar gamau effeithlonrwydd ynni mewn adeiladau hŷn a thraddodiadol
Trosolwg
Mae'r safon hon yn ymwneud â dewis camau effeithlonrwydd ynni yn seiliedig ar eich dealltwriaeth o adeiladau hŷn a thraddodiadol.
Mae'n nodi'r sgiliau, yr wybodaeth a'r ddealltwriaeth i chi roi cyngor ar gyflwyno'r camau a gwneud argymhellion yn seiliedig ar ddull adeiladu cyfan.
Mae'r safon hon yn addas ar gyfer y rhai sy'n gweithio yn y sector ôl-osod sydd â chyfrifoldeb am gynghori ar gamau effeithlonrwydd ynni mewn adeiladau hŷn a thraddodiadol.
Meini prawf perfformiad
Mae'n rhaid eich bod chi'n gallu:
P1. gwneud argymhellion a rhoi cyngor ar gyflwyno camau effeithlonrwydd ynni mewn adeiladau hŷn a thraddodiadol
P2. adolygu ystod o ffynonellau gwybodaeth a mireinio'r camau effeithlonrwydd ynni arfaethedig ar gyfer y cleient neu bartïon eraill sydd â diddordeb
P3. paratoi adroddiadau a chynlluniau, gan gynnwys argymhellion ar gyflwyno camau effeithlonrwydd ynni mewn adeiladau hŷn a thraddodiadol
P4. rhoi cyngor ar gyflwyno camau effeithlonrwydd ynni i'r cleient neu bartïon eraill sydd â diddordeb
P5. esbonio goblygiadau'r gofynion cyfreithiol a rheoleiddiol perthnasol ar gyfer cyflwyno'r camau effeithlonrwydd ynni i'r cleient neu bartïon eraill â diddordeb
P6. rhoi rhesymeg dros y camau effeithlonrwydd ynni a argymhellir mewn adeiladau hŷn a thraddodiadol
P7. esbonio'r gofynion ar gyfer cyflawni camau effeithlonrwydd ynni mewn prosiect ôl-osod i'r cleient neu bartïon eraill sydd â diddordeb
Gwybodaeth a Dealltwriaeth
You need to know and understand:
P1 GWNEUD ARGYMHELLION A RHOI CYNGOR
K1. yr egwyddorion i'w dilyn yn y dull adeiladu cyfan gan gynnwys:
- deall y dull adeiladu cyfan
- deall yr adeilad a'i gyd-destun
- deall diogelwch meddiannydd yr adeilad
- ymgysylltu â defnyddwyr, perchnogion a rheolwyr adeiladau
- lleihau'r galw am systemau sy’n defnyddio ynni
- osgoi gwastraff
- cynyddu effeithlonrwydd
- gwella rheolaethau
- defnyddio cyflenwadau ynni carbon is
- osgoi cymhlethdodau
- rheoli risgiau canlyniadau anfwriadol
- adolygu canlyniadau
K2. pryd a sut mae bylchau mewn perfformiad yn digwydd pan nad yw gostyngiadau yn y defnydd o danwydd, cost tanwydd ac allyriadau carbon deuocsid mor fawr ag y bwriadwyd neu a ragwelir, gan gynnwys:
- rhagdybiaethau anghywir am berfformiad thermol adeiladau presennol
- anghywirdebau yn y data a'r modelau a ddefnyddir i ragweld perfformiad ynni
- dyluniad a manyleb annigonol o welliannau
- gosod, integreiddio a chomisiynu gwelliannau yn wael
- systemau rheoli aneffeithiol neu ddryslyd a rheolaeth wael
- trosglwyddo aneffeithiol
- newidiadau mewn meddiannaeth o adeiladau neu batrymau defnydd ar ôl gosod camau effeithlonrwydd ynni
- ymddygiad meddianwyr, cymryd cysur a'r effaith adlam
- gwasanaethau adeiladu a chynnal a chadw adeiladau yn wael
K3. y rhesymau dros wella effeithlonrwydd ynni adeilad traddodiadol gan gynnwys:
- gostyngiadau yn y defnydd o ynni
- gostyngiadau mewn costau ynni a lliniaru tlodi tanwydd
- gostyngiadau mewn allyriadau sy'n gysylltiedig â'r defnydd o ynni
- gwella cysur mewnol
- gwelliannau mewn ansawdd yr aer dan do
- dileu cyddwysiad, lleithder a llwydni
- lleihau'r risg o orboethi
- gwella sgôr ynni
- bodloni safon perfformiad
- gwella defnyddioldeb neu gynaliadwyedd yr adeilad, diogelu ei garbon ymgorfforedig
- diogelu'r adeilad rhag pydru neu ddirywio
- gwella sut y rheolir lleithder yn yr adeilad
- gwella gwydnwch yn erbyn perygl llifogydd a risgiau hinsawdd eraill ar hyn o bryd neu yn y dyfodol
- diogelu neu wella treftadaeth bensaernïol
- integreiddio camau effeithlonrwydd ynni â gwelliannau eraill, megis gosod adeiladau ar gyfer tenantiaid newydd
K4. sut a pham mae angen sefydlu'r canlyniadau arfaethedig
P2 ADOLYGU A MIREINIO CAMAU EFFEITHLONRWYDD YNNI ARFAETHEDIG
K5. ffynonellau gwybodaeth sy'n ymwneud ag adeiladau penodol gan gynnwys:
- tystysgrifau perfformiad ynni
- arolygon o gyflwr
- adroddiadau ac arolygon ar berfformiad ynni a risg o leithder
- arolygon wedi'u mesur
- ymweliad â'r safle
- cyfathrebu â'r perchennog a'r meddianwyr
- arolwg colli gwres
- gwybodaeth am arwyddocâd a gwerth treftadaeth
- hanes cynllunio
K6. pa ffactorau i'w hystyried wrth adolygu'r argymhellion ar gyfer camau effeithlonrwydd ynni, gan gynnwys:
- dealltwriaeth o'r adeilad a'i gyd-destun
- yr ystod o opsiynau sydd ar gael ac sy'n addas ar gyfer yr adeilad
- effeithiolrwydd a gwerth am arian camau i wella perfformiad ynni
- yr atgyweiriadau a'r gwaith galluogi sydd eu hangen cyn gosod y camau
- ymddygiad meddianwyr
- gofynion cynnal a chadw ar ôl gosod
K7. sut i ddefnyddio ystod o ffynonellau gwybodaeth i gynnal asesiad risg ar gyfer y camau effeithlonrwydd ynni arfaethedig
K8. sut i gynnal asesiad o arwyddocâd ac effaith treftadaeth, a pharatoi datganiad o effaith ar dreftadaeth ar gyfer adeiladau traddodiadol a gwarchodedig
K9. pryd a pham y dylid defnyddio ffynonellau gwybodaeth, profion ac ymchwiliadau pellach
P3. PARATOI ADRODDIADAU A CHYNLLUNIAU
K10. pam blaenoriaethu camau effeithlonrwydd ynni yn raddol a sut i wneud hynny
K11. ffactorau i'w hystyried mewn perthynas â dilyniannu wrth osod camau effeithlonrwydd ynni yn raddol, gan gynnwys:
- camau cyflym sy'n canolbwyntio ar gamau cost isel, risg isel a newidiadau i ymddygiad meddianwyr a rheoli adeiladau
- camau effeithlonrwydd ynni a argymhellir
- cyngor ar ba drefn i’w rhoi ar waith
- cyngor ar ryngweithiadau beirniadol rhwng camau
- angen gwaith paratoi, gan gynnwys atgyweirio adeiladau a gwasanaethau symud
- camau sydd orau wedi'u gosod gyda'i gilydd
- sut y gall gosod rhai camau atal camau eraill rhag cael eu gosod yn ddiweddarach neu wneud gwaith gosod dilynol yn anoddach
- unrhyw risgiau a gyflwynir cyn gosod y camau i'w cynnwys yn ddiweddarach a ffyrdd posibl o’u lliniaru
K12. sut gall y newid yn yr hinsawdd ar hyn o bryd ac yn y dyfodol, yn ogystal â gwydnwch a’r angen i addasu iddo, effeithio ar yr opsiynau ar gyfer cyflwyno camau perfformiad
K13. yr atgyweiriadau cyffredin a’r gwaith galluogi sydd eu hangen cyn gosod camau effeithlonrwydd ynni
K14. tasgau cynnal a chadw achlysurol, rheolaidd neu gylchol cyffredin sy'n helpu perfformiad thermol yr adeilad i fod mor effeithiol â phosibl
K15. rôl a manteision rhestrau gwirio a chynlluniau cynnal a chadw
P4 GOFYNION CYFREITHIOL A RHEOLEIDDIOL
K16. sut a phryd y mae angen cael caniatâd cyfreithiol a rheoleiddiol sy'n ymwneud â chynllunio a diogelu treftadaeth, a'r rheoliadau adeiladu cenedlaethol
P5 RHESYMEG YR ARGYMHELLION
K17. sut a pham mae angen gallu darparu rhesymeg dros ddewis y camau effeithlonrwydd ynni a argymhellir
K18. ffactorau i'w hegluro wrth ddarparu rhesymeg dros y camau effeithlonrwydd ynni a argymhellir, gan gynnwys:
- pryd a pham mae camau effeithlonrwydd ynni arfaethedig wedi'u dewis nad ydyn nhw’n bodloni neu'n rhagori ar dargedau a osodir gan reoliadau a safonau, gan gynnwys rheoliadau adeiladu cenedlaethol
- pryd a pham mae camau effeithlonrwydd ynni penodol wedi'u dewis neu beidio
- pryd a pham mae nodweddion dylunio, gosod neu weithredol penodol yn cael eu defnyddio i leihau effaith y camau effeithlonrwydd ynni a ddewiswyd ar gyfer yr adeilad
- ffynonellau canllawiau pellach i'r defnyddiwr
T6 GOFYNION AR GYFER CYFLAWNI CAMAU EFFEITHLONRWYDD YNNI
K19. sut a pham mae'n bwysig esbonio'r hyn sydd ei angen i gyflawni'r camau effeithlonrwydd ynni gan gynnwys:
- sut mae camau wedi’u pecynnu a’u trefn
- unrhyw atgyweiriadau, gwaith galluogi neu addasiadau sydd eu hangen
- unrhyw ganiatâd cyfreithiol neu reoleiddiol sydd eu hangen
- gwaith diogelu sy'n ofynnol i'r adeilad a'i nodweddion
- problemau o ran y safle, mynediad a gwaith dros dro
- diogelwch tân a materion iechyd a diogelwch, gan gynnwys asesiadau risg
- gwneud yn siŵr bod gwaith yn cael ei wneud yn unol â'r dyluniad a'r fanyleb
- lefel yr aflonyddwch i'r meddianwyr
- amserlenni
- adeg o'r flwyddyn
- strategaeth cyfathrebu â meddianwyr
K20. sut a pham mae'n bwysig esbonio'r rolau a'r cyfrifoldebau mewn prosiect ôl-osod gan gynnwys:
- ystod o rolau, gan gynnwys asesydd ôl-osod, cydlynydd ôl-ffitio, dylunydd ôl-osod, gwerthuswr ôl-osod, prif gontractwr, gosodwr ôl-osod
- cymwysterau, gwybodaeth a sgiliau'r tîm proffesiynol
- cymhwysedd galwedigaethol gosodwyr a chynlluniau ardystio gofynnol
K21. sut a pham mae'n bwysig esbonio'r camau cyffredin canlynol mewn prosiect ôl-osod i'r perchennog neu feddiannydd yr adeilad:
- ystyriaethau rhagarweiniol
- cychwyn prosiect
- asesiad adeiladu
- asesiad o arwyddocâd
- gwerthuso opsiwn gwella
- cytundeb ar y canlyniadau arfaethedig
- cynllun gwella tymor canolig
- dyluniad a manyleb
- cymeradwyaethau statudol
- arolygiad cyn-gosod o adeilad
- atgyweiriadau, gwaith galluogi, gosod a rheoli ansawdd
- profi, comisiynu a throsglwyddo
- gwerthuso, monitro a mireinio parhaus
- cynnal a chadw'r adeilad yn y dyfodol a chamau effeithlonrwydd ynni
K22. sut a pham mae'n bwysig esbonio'r strategaeth glaniadau meddal i wneud yn siŵr bod problemau o'r camau pontio rhwng adeiladu a meddiannu yn cael eu lleihau a bod perfformiad gweithredol yn cael ei optimeiddio
Cwmpas/ystod
Cwmpas Perfformiad
Gwybodaeth Cwmpas
Gwerthoedd
Ymddygiadau
Sgiliau
Geirfa
Adeilad gwarchodedig
Adeilad sydd wedi'i restru fel un o ddiddordeb pensaernïol neu hanesyddol arbennig, heneb gofrestredig neu wedi'i leoli mewn ardal gadwraeth ddynodedig.